خبر فوری :

آموزش شیرینی سنتی باب دندان مازندران

شمال کشور ما را سه استان ساحلی گیلان و مازندران و گلستان تشکیل داده‌اند که هر کدام از آن‌ها غذاها و شیرینی‌های سنتی خود را دارند. شاید گیلانی‌ها به کلوچه‌های فومنی خود معروف باشند اما نان برنجی آب‌ دندان یا باب دندان شیرینی سنتی مازندرانی‌هاست که امروز قرار هست با آن بیشتر آشنا شویم.

آب دندان یا باب دندان از کجا آماده است؟

اولین باری که نام آب دندان به گوش می‌رسد شاید کمی زننده باشد ولی بعد که داستان این شیرینی خوشمزه و خوش‌طعم را بشنوید احتمالا عاشق آن خواهید شد. آب دندان امروزی که ساختاری شبیه به نان برنجی کرمانشاهی دارد در قدیم در اکثر شهرهای استان مازندران طبخ می‌شد. این شیرینی ساده و خوش خوراک را بیشتر برای عروسی‌ها و اعیاد می‌پختند. نوع بزرگ‌تر آن را در عروسی‌ها درست می‌کردند و در سینی‌هایی بزرگ می‌چیدند و به آن غنچه می‌گفتند و در کنار دیگر سینی‌ها بر روی سر جاهاز بران قرار می‌گرفت. این رسم قدیمی باعث شده که آب دندان یا باب دندان بسیار شیرینی مشهوری بین مازندرانی‌ها باشد. نوع کوچک‌تر آن در اعیاد و به طور خاص در عید نوروز طبخ و سرو می‌شد. این شیرینی در ابتدا نام باب دندان داشت که به مرور زمان به آب دندان تغییر نام داده است. دلیل انتخاب این است این بوده که بافت این شیرینی بسیار نرم است و به راحتی می‌توان آن را میل کرد. حتی اگر دندان‌های سالمی نداشته باشید می‌توانید به راحتی با آب و بزاق دهان آن را آب کنید و به همین دلیل باب دندان یا آب دندان نام‌گذاری شده است.

شیرینی سنتی مازندران

آب دندان یا باب دندان چه شکلی است؟

این شیرینی شکل ظاهری شبیه به نان برنجی کرمانشاه را دارد با این تفاوت که بسیار نرم‌تر و تردتر از آن است و به راحتی در دهان آب می‌شود. آب دندان در شکل سنتی به دو رنگ تهیه می‌شود. رنگ اول شبیه به رنگ آرد است و رنگ دوم آن کمی به رنگ زرد می‌زند که به دلیل اضافه کردن زعفران است. هر دو رنگ این شیرینی بسیار خوش‌طعم و خوشمزه است. برای تزیین روی این شیرینی از تخم خرفه استفاده می‌شود. خرفه گیاهی است که به عنوان سبزی به صورت خود رو یا به صورت کشت دستی در جنوب ایران از 2000 سال پیش کشت می‌شده است. این گیاه امروز در اکثر مناطق دنیا به هر دو صورت خود رو و دستی کشت می‌شود. گیاه خرفه دارای دانه‌های سیاه رنگی بسیار کوچکی است که از آن برای تزیین بسیاری از شیرینی‌ها در ایران استفاده می‌شود. این دانه‌ها خواص دارویی و درمانی بسیاری برای بیماری‌های دیابت، فشار خون و پوست دارند.

شیرینی باب دندان مازندران

مواد مورد نیاز شیرینی آب دندان یا باب دندان
روغن جامد یا کره نیم پیمانه
زرده تخم‌مرغ یک عدد
پودر قند یک‌دوم پیمانه
آرد سفید یک‌دوم پیمانه
آرد برنج سه‌چهارم پیمانه
بیکینگ پودر یک‌چهارم قاشق چای‌خوری
زعفران دم کرده یک قاشق غذا‌خوری
پودر هل یک قاشق چای‌خوری
تخم خرفه کمی

مراحل تهیه شیرینی آب دندان یا باب دندان

ابتدا باید روغن و پودر قند را باید مخلوط کرد. 
همه مواد اولیه بیان شده را باید در دمای محیط قرار دهید. به طور خاص اگر از کره استفاده می‌کنید حتما به دمای محیط رسیده باشد و نرم شده باشد. پودر قند را اگر الک شده نیست حتما الک کنید. حال پودر قند را به همراه روغن یا کره داخل یک ظرف قرار دهید و با هم‌زن یا هر وسیله‌ دیگر به خوبی هم بزنید. این کار را آن‌قدر ادامه دهید تا رنگ آن کرم شود. در مدت زمانی که در حال هم‌زدن مواد هستید حتما دور ظرف را با یک وسیله مانند لیسک یا قاشق تمیز کنید و به باقی مواد در حال هم‌خوردن اضافه کنید تا به خوبی یک دست شوند.
خب تا اینجا روغن و پودر قند با هم مخلوط شده‌اند، حالا باید زرده تخم‌مرغ را به آن‌ها اضافه کنید. پودر هل را هم هم‌زمان یا پس از زرده تخم‌مرغ به مواد اضافه کنید و به خوبی با هم‌زن هم بزنید. از اینجا به بعد دیگر به هم‌زن نیاز ندارید. هم‌زن را کنار بگذارید و دست‌های خود را آماده کنید که از اینجا به بعد کار باید دست به کار شوید. خب حالا آرد سفید، آرد برنج و بکینگ‌پودر الک کرده و آن را به مخلوط اضافه کنید. سعی کنید این کار را کم کم انجام دهید و دقت کنید که مخلوط همچنان نرمی خود را حذف کند. حواستان باشد شیرینی شما باید باب دندان باشد. از آن‌جایی که نوع آردها با هم متفاوت هست حتما دقت کنید که مخلوط شما شکل خمیری نرم خود را حذف کند. حالا وقت آن رسیده که با دست آرد را ورز دهید. اینقدر این کار را انجام دهید تا بافت خمیر یک‌نواخت شود و در دست ترک نخورد. خب کار به مرحله خوبی رسیده، حالا خمیر‌ها را با دست جمع کنید و آن را درون یک کیسه قرار دهید و یک ساعت در یخچال بگذارید. (در برخی از دستورهای طبخ این شیرینی تا 12 ساعت هم گفته شده که خمیر درون یخچال بماند) اگر دوست دارید نوع زعفرانی هم داشته باشیم می‌توانید خمیرها را به دو دسته تقسیم کنید و یک بخش را با زعفران دم‌کرده آغشته کنید تا بعد از پخت از نوع زعفرانی شیرینی آب دندان هم لذت ببرید.
شیرینی سنتی باب دندون

حالا به مرحله طبخ رسیده‌ایم. باید فر را روشن کنید تا گرم شود. کف سینی را با کمی روغن یا یک کاغذ روغنی (دومی بهتر است) کامل بپوشانید. حالا مواد را از یخچال بیرون آورده و به اندازه‌های کوچک از آن را درون دست خود قرار دهید. به اندازه یک گردو یا یک فندوق کافی است. مواد را در دست ورز دهید و روی سینی بگذارید و روی آن مهر بزنید. البته می‌توانید به شکل سنتی و کاملا ساده آن‌ها را درست کنید. بین شیرینی‌ها حتما کمی فاصله بگذارید که در زمان پخت به هم نچسبند. دمای فر باید بین 160 تا 180 درجه سانتی‌گراد باشد و بین 10 تا 15 دقیقه برای طبخ شیرینی‌ها کافی است. حتما دقت کنید که شیرینی‌ها خیلی نباید برشته شوند.
بعد از اینکه شیرینی‌ها پخته شدند می‌توانید برای تزیین آن‌ها از دانه‌های ریز خرفه استفاده کنید که هم شکل قشنگی به شیرینی می‌دهد و هم بسیار مغذی است.

حتما بخوانید: شیرینی سنتی کلمپه کرمان

ما که فر نداریم چه کنیم؟

با تغییرات امروزی بسیاری از خانه‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که دارای فر نیستند و گازهای رومیزی در طراحی و ساخت آن‌ها در نظر گرفته شده است. اگر شما هم فر ندارید نگران نباشید. به راحتی با راه‌حلی که در ادامه شرح می‌دهیم می‌توانید شیرینی باب‌ دندان یا آب دندان خود را تهیه کنید. همه مراحل مانند روش قبل است با این تفاوت که به جای استفاده از فر باید از گاز استفاده کنید. فقط دقت داشته باشید برای این کار نیاز به ماهیتابه دو طرفه دارید و باید واشر بین ماهیتابه‌ را جدا کنید. بعد از آماده‌سازی مواد اولیه و خمیر آن کف ماهیتابه را کمی روغن می‌ریزید و یا کاغذ روغنی قرار می‌دهید و خمیرها را به روش قبلی کنار هم می‌چینید. ماهیتابه را روی شعله پخش‌کن قرار دهید و درب دوم را هم ببندید. به این ترتیب ماهیتابه به مرور گرم می‌شود و دما از پایین و بالا به خمیرها می‌رسد. دقت کنید که در این روش حداقل 20 دقیقه باید ماهیتابه روی گازباشد. 

 شیرینی تا

شیرینی تا

مجله اینترنتی شیرینیتا

مطلب قبلی

شیرینی کلمپه کرمان

مطلب بعدی

شیرینی آغوزکنا مازندران

نظر کاربران

نظر خود را بنویسید

برای خبرنامه ثبت نام کنید

به خبرنامه ما بپیوندید و اخبار جدید ما را دنبال کنید.